We spreken van een datalek wanneer persoonsgegevens onrechtmatig worden verzameld, verwerkt of openbaar worden gemaakt. In juridische termen, zoals omschreven in de AVG, ontstaat zo’n inbreuk wanneer een organisatie niet voldoet aan de strenge eisen voor de rechtmatige verwerking van jouw gegevens, of wanneer jouw privacyrechten niet worden gerespecteerd.

Simpel gezegd: jouw privégegevens zijn in handen gevallen van mensen die daar absoluut geen toegang toe mochten hebben. Dit kan gaan om relatief onschuldige gegevens, maar ook om zeer gevoelige informatie zoals je burgerservicenummer (BSN), wachtwoorden, medische dossiers of financiële gegevens.

Hoe ontstaat een datalek?

Vaak denken we bij een datalek direct aan een bewuste aanval van buitenaf. Typische inbreuken zijn inderdaad phishing, hacking of andere vormen van gerichte cybercrime. Echter, in de praktijk blijkt dat veel datalekken simpelweg ontstaan door slordigheid, een gebrekkig beleid of een gebrek aan kennis binnen de organisatie zelf. Denk aan een medewerker die per ongeluk een e-mail met een onbeveiligde bijlage naar de verkeerde persoon stuurt, of een kwijtgeraakte werk-laptop.

Wat zijn de gevolgen voor jou?

Als jouw gegevens zijn gelekt, kun je daar als slachtoffer schade door lijden. De AVG maakt hierin onderscheid tussen twee soorten schade waarvoor je recht kunt hebben op een vergoeding: Immateriële schade: Dit gaat om de psychologische impact, zoals stress, frustratie of het verlies van controle over je eigen persoonsgegevens. Zelfs als deze schade relatief gering lijkt (zogenaamde ‘strooischade’), kan dit volgens de wet al voor vergoeding in aanmerking komen. Materiële schade: Dit is direct financieel verlies, bijvoorbeeld wanneer criminelen met jouw gelekte gegevens identiteitsfraude plegen en spullen op jouw naam bestellen.